logo

του Ιωάννη Τσιτσόπουλου-Αγρονόμου Τοπογράφου Μηχανικού (ΜBA, Msc, CMI Dip. Man.) *

Τον Ιούνιο του 2014 ο πρώην Υπουργός Ανάπτυξης κ. Κωστής Χατζηδάκης με την ευκαιρία έγκρισης του νέου ΕΣΠΑ 2014-2020 δήλωνε περιχαρής ότι το ελληνικό ΕΣΠΑ ήταν το τρίτο μεταξύ των 28 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εγκρίθηκε στους κεντρικούς του άξονες καθώς επίσης ότι οι δράσεις που θα ακολουθήσουν μετά θα είναι χωρίς καθυστερήσεις καθώς όπως τόνισε «… είναι σημαντικό να προχωρήσουμε με ταχύτητα και θα προχωρήσουμε με ταχύτητα». Αντίστοιχες δηλώσεις είχαν γίνει και το 2007 με την έγκριση του ΕΣΠΑ 2007-2013 όπου και πάλι η χώρα μας είχε εγκριθεί δεύτερη μετά τη Μάλτα. Φυσικά όλοι μας καταλαβαίνουμε τι επακολουθεί κάθε φορά.

1532152_16t04371016466225_3362980179589331442_n

Γιατί σήμερα δύο χρόνια μετά την έγκριση του νέου ΕΣΠΑ ο νέος υφυπουργός ΕΣΠΑ πανηγυρίζει ότι η χώρα μας πρώτη από όλες έχει δηλώσει δαπάνες απορρόφησης των νέων κονδυλίων 2014-2020, παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι το ποσοστό είναι ελάχιστο σε σχέση με τον προγραμματισμό που εγκρίθηκε αλλά και το γεγονός ότι οι δαπάνες αφορούν σε ήσσονος σημασίας παρεμβάσεις. Πόσο μάλλον που είμαστε η μόνη χώρα της ΕΕ που ακόμη βρίσκεται σε καθεστώς δημοσιονομικής προσαρμογής (μνημόνιο) και θα έπρεπε να τρέχουμε με χίλια και όχι με πενήντα. Με λίγα λόγια τη Vespa του τηλεοπτικού μηνύματος ‘’Ξέρεις από ΕΣΠΑ’’ για την περίοδο 2007-2013 πρέπει να την αντικαταστήσουμε με Ferrari!.

kialia-dimosiografia

«…Το ότι π.χ. πληρώσαμε τις επιχειρήσεις το Δεκέμβριο του 2015 για έργα που ολοκλήρωσαν το Ιανουάριο του 2015 ουδείς μιλάει…»

Αντίστοιχη είναι η κατάσταση με τα κονδύλια του ΕΣΠΑ 2007-2013. Διθυραμβολογίες για την απορρόφηση των πόρων, αποκρύπτοντας την πραγματική αλήθεια. Διότι ναι μεν είμαστε πρώτοι σε απορρόφηση σε επίπεδο ΕΕ-28 όμως αν δεν υπήρχαν οι σωτήριες παρεμβάσεις της ΕΕ σε θεσμικό επίπεδο ακόμη θα τρέχαμε. Το ότι π.χ. πληρώσαμε τις επιχειρήσεις το Δεκέμβριο του 2015 για έργα που ολοκλήρωσαν το Ιανουάριο του 2015 ουδείς μιλάει. Αρκεί που πληρώθηκαν πριν την 31/12/2015. Διότι στη χώρα μας μετράει η ποσότητα και ποτέ η ποιότητα.

hombre-y-montaña-cansados-del-dinero-13650385

«…η ικανοποίηση της πελατειακής λογικής των πόρων οδηγεί στη υπερδέσμευση πόρων (oνerbooking)…»

Πολύ πρόσφατα δημοσιεύτηκε σε γνωστό ιστότοπο και προβλήθηκε από κανάλι πανελλαδικής εμβέλειας μία λεπτομερής έρευναγια την αποτελεσματικότητα διαχείρισης των κονδυλίων του ΕΣΠΑ 2007-2013, όπου παρατίθενται τα διαχρονικά κακώς κείμενα αξιοποίησης των 100 και πλέον δισ. ευρώ κοινοτικών κονδυλίων που έχει λάβει η χώρα μας από την ένταξή της στην ΕΕ. Δύο στοιχεία μεταξύ των άλλων προκαλούν εντύπωση. Το πρώτο στοιχείο είναι η ομολογία ενός αρμόδιου για πολλά χρόνια υπευθύνου στο σχεδιασμό και την υλοποίηση του ΕΣΠΑ σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα πορεύεται χωρίς καμία μακρόπνοη πολιτική στόχευσης και το δεύτερο η ικανοποίηση της πελατειακής λογικής των πόρων μέσω του περιβόητης υπερδέσμευσης πόρων (oνerbooking). Mε λίγα λόγια κάθε φορά εντάσσουμε πολύ περισσότερα έργα και χρήματα από ότι διαθέτουμε, καταστρατηγώντας τους κοινοτικούς κανονισμούς και παραινέσεις της ΕΕ, καθώς προτάσσουμε την ανάγκη ύπαρξης ενός «χρηματοδοτικού μαξιλιαριού» προκειμένου να αντικαταστήσουμε έργα που δεν θα ολοκληρωθούν με άλλα έργα. Μόνο που αντί να διαχειρισθούμε με σύνεση και στόχευση τις συγκεκριμένες τεχνικές αυτό που καταφέρνουμε είναι στο τέλος να διαπραγματευόμαστε εις βάρος των πόρων της κάθε νέας περιόδου τη μεταφορά έργων από την προηγούμενη περίοδο. Αυτό μάλιστα συμβαίνει και με το νέο ΕΣΠΑ. Το ένα πέμπτο από τα 20,4 δις. ευρώ της νέας προγραμματικής περιόδου θα πάει σε έργα γέφυρες που δεν ολοκληρώθηκαν μέχρι τις 31/12/2015!

 

debtΜία ακόμη τεχνική απορρόφησης που χρησιμοποιούμε είναι τα περιβόητα ταμεία χρηματοοικονομικής τεχνικής (π.χ. ΕΤΕΑΝ, JEREMIE,…). Τα φορτώνουμε με δισεκατομμύρια ευρώ αξιοποιώντας το θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ περί του τρόπου υπολογισμού της απορρόφησης, αγνοώντας τα πραγματικά ποσά που εκταμιεύονται για τις επιχειρήσεις. Έτσι π.χ. λάβαμε παράταση για να διοχετεύσουμε ποσά άνω των 400 εκ. ευρώ έως τις 30/09/2016 τα οποία έχουν δεσμευτεί πριν τις 31/12/2015 και έχουν υπολογιστεί ήδη στην απορρόφηση των κονδυλίων.

climbing_in_bureaucracy__alfredo_martirena

«…Τα κονδύλια είναι ο κουμπαράς κάθε Υπουργού!…»

Γενικότερα στην Ελλάδα η διαχείριση των κονδυλίων της ΕΕ προσφέρεται για αντιπολιτευτική πολιτική και λαϊκισμό. Κανείς δε σκέφτεται τη συναίνεση. Η ανάπτυξη και ο σχεδιασμός είναι έννοιες ξένες στο πολιτικό λεξιλόγιο. Και το οξύμωρο είναι ότι το κάθε κόμμα που έρχεται στην εξουσία ενώ κατηγορεί το προηγούμενο για την κατάσταση που παρέλαβε εντούτοις διατηρεί και χρησιμοποιεί τους ίδιους διοικητικούς και επιχειρησιακούς υπεύθυνους. Γιατί άραγε;

Με λίγα λόγια όσα ΚΠΣ και ΕΣΠΑ περάσουν, τα κακώς κείμενα παραμένουν και δυστυχώς υπερκαλύπτουν τις σωστές παρεμβάσεις. Γιατί το κονδύλια της ΕΕ βοήθησαν σημαντικά την Ελλάδα να αναπτυχθεί και να αποκτήσει σύγχρονες υποδομές σε όλους τους τομείς.

Όμως πάντα θα φταίνε οι προηγούμενοι. Πάντα οι νέοι κυβερνώντες θα έχουν να αντιμετωπίσουν σκοπέλους που άφησαν οι προηγούμενοι και αυτοί μόνο κατάφεραν να επιλύσουν τα προβλήματα. Και το κυριότερο πάντα τα κονδύλια θα αποτελούν προνομιακό πεδίο προβολής του κυβερνητικού έργου και του εκάστοτε διαχειριστή υπουργού. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε από επιφανή παράγοντα του συστήματος στην έρευνα που αναφέρθηκε προηγουμένως «Τα κονδύλια είναι ο κουμπαράς κάθε Υπουργού!».

stock-footage-young-engineers-facilitating-new-city-construction

«…Τα πρώτα δείγματα των προκηρύξεων που ενισχύουν τους ανέργους και τις επιχειρήσεις (δυνατότητα ένταξης έχουν και οι μηχανικοί) δείχνουν να μην έχουν ξεπεραστεί οι παλιές δοκιμασμένες συνταγές…»

Τα πρώτα δείγματα των προκηρύξεων που ενισχύουν τους ανέργους και τις επιχειρήσεις (δυνατότητα ένταξης έχουν και οι μηχανικοί) δείχνουν να μην έχουν ξεπεραστεί οι παλιές δοκιμασμένες συνταγές.

Διάθεση κονδυλίων σε ομάδες -στόχους χωρίς καμία ουσιαστική μελέτη και ουσιαστική στρατηγική στόχευση μακρόπνοου σχεδιασμού. Η ενσωμάτωση της κοινωνικής ιδεολογίας των αρμοδίων στην αξιολόγηση των προγραμμάτων όπου όσο λιγότερα λεφτά έχεις και πιο πρόσφατα άνεργος είσαι τόσο μεγαλύτερο βαθμό θα λαμβάνεις σε σχέση με έναν πιο παλιό αυτοαπασχολούμενο άνεργο που με κόπο προσπαθεί να είναι βιώσιμος είναι αντικείμενο μελέτης.

Όπως και το γεγονός ότι ούτε ένας μήνας δεν πέρασε από την προκήρυξη του προγράμματος για την ενίσχυση της αυτοπασχόλησης των αποφοίτων της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και εκδόθηκαν σημαντικές τροποποιήσεις του Οδηγού!.

Αλήθεια οι Οδηγοί των προγραμμάτων έλαβαν υπόψη τους τις μελέτες για την απασχόληση, την ανταγωνιστικότητα των επαγγελμάτων και την επιχειρηματικότητα;

young-entrepreneur

«…Τα εργαλεία και τους ανθρώπους τα έχουμε. Ας τα αξιοποιήσουμε αποτελεσματικά…»

Μιας και είμαστε ακόμη στην αρχή της νέας προγραμματικής περιόδου του ΕΣΠΑ 2014-2020 είναι ευκαιρία να αναληφθούν πρωτοβουλίες που θα διορθώσουν τις παθογένειες και θα διευκολύνουν αποτελεσματικά και με σωστό σχεδιασμό στόχευσης την ανάταση και ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ της ελληνικής οικονομίας. Πρωτίστως την άνοδο του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων πολιτών που έξι χρόνια υπομονετικά περιμένουν να δουν το φως στην άκρη του τούνελ. Τα εργαλεία και τους ανθρώπους τα έχουμε. Ας τα αξιοποιήσουμε αποτελεσματικά.

* Ο Ιωάννης Τσιτσόπουλος είναι Εμπειρογνώμονας σε θέματα διαχείρισης προγραμμάτων ΕΣΠΑ και μέλος της ΜΕ Ανταγωνιστικότητας & Καινοτομίας του ΤΕΕ/ΤΚΜ. Οι απόψεις που εκφράζονται είναι καθαρά προσωπικές.

© 2015 Ανασυγκρότηση Μηχανικών: σχεδιάζοντας ένα νέο ΤΕΕ

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?

Create Account